NORSK PÅ POLSK VIS: IDA
Halo halo, próba mikrofonu, raz dwa. Skoro słuchać mnie dobrze nawet w ostatnich rzędach chciałabym serdecznie powitać wszystkich tu zgromadzonych i zakomunikować, że ten oto blog powstał (powstaje) z głębokiej potrzeby serca - potrzeby głoszenia sławy i chwały języka norweskiego. Dziś, zgodnie ze znaną i prawdziwą zasadą, że każdy dzień jest dobry na naukę norweskiego, przedstawiam 7 kadrów z filmu Ida z norweskimi napisami, które to kadry z pewnością wywindują nasze słownictwo do góry ku niebu.

1. Hvis du gir opp retten til huset, skal jeg vise deg hvor de ligger begravd (Jeżeli zrzekniesz się prawa do domu, pokażę ci, gdzie leżą pogrzebani). Z tego kadru radzę zapamiętać przede wszystkim czasownik frazowy å gi opp:
tutaj występuje w znaczeniu 'zrzec się czegoś', ale poza tym oznacza
także: publikować, podawać jakieś informacje, upubliczniać (np. swój
adres i numer telefonu), a także poddawać się, porzucać coś (np. swoje
marzenia o karierze pisarskiej (gi opp forfatterdrømmen).
2. Borte med vinden. Lyst på en bolle? (Przeminęło z wiatrem. Masz ochotę na pączka?). Pierwsze zdanie, które nam się tutaj pojawia, to borte med vinden - jako tłumaczenie polskiej frazy "przeminęło z wiatrem". Uważam, że jest to tłumaczenie raczej zgrabne, bo generalnie gdy chcemy powiedzieć, że czegoś nie ma, to mówimy że to coś jest po prostu borte. Jednak uwaga fani Scarlett O'Hary! Książka Margaret Mitchell (względnie film z Leigh i Gablem, zależy co kto woli) nosi tytuł Tatt av vinden, a nie borte med vinden! Także pamiętajcie o tym, kiedy będziecie chcieli w żartach nawiązać do tej kultowej pozycji. Stąd zresztą norweski (bardzo zły) film Tatt av kvinnen pojawił się w Polsce pod tytułem Przeminęło z kobietą. O ile jednak tłumaczenie pierwszego zdania digguję (å digge noe - å like noe, f.eks. jeg digger dialekten din!), o tyle tłumaczenie drugiej kwestii budzi moje (drobne) wątpliwości. W oryginale Wanda/Agata Kulesza pyta bowiem: chcesz pączka?. Tłumaczenie norweskie, które widzimy na ekranie to lyst på en bolle?, i właśnie słowa bolle tyczą się te moje wątpliwości: (en) bolle może bowiem oznaczać prawie każdy słodki drożdżowy wypiek o okrągłym kształcie. Innymi słowy może to być pączek, ale także drożdżówka lub coś brioszkopodobnego. Pączki w naszym polskim rozumieniu, czyli najczęściej te z dżemem lub marmoladą w środku, to po norwesku berlinerboller; poza nimi mamy między innymi skoleboller, czyli coś w rodzaju naszych drożdżówek z budyniem lub innym nadzieniem waniliowym przynajmniej z nazwy, a także sjokoladeboller - okrągłe drożdżowe bułeczki z kawałkami czekolady w środku, bardzo w stylu francuskim, raczej bez żadnej polewy, ale możliwe że z cukrem pudrem na wierzchu. Rozumiecie już o co mi chodzi? Z jedzenia się nie żartuje. Bardzo polecam zguglowanie wszystkich nazw w przeglądarce i pooglądanie zdjęć w celu lepszego rozeznania w temacie, a także zapamiętanie potocznego wyrażenia ta deg en bolle! - wyluzuj, slapp av, ro deg ned!
3. Du er søt. Du har så fine smilehull (Jesteś słodka. Masz takie ładne dołeczki). Uważam, że to najwspanialsze słowo w tym zestawieniu: (et) smilehull to dołeczek w policzku, który powstaje gdy się uśmiechamy.
4. Sperr henne inne. Klarer du deg? (Wsadźcie ją na dołek. Poradzisz sobie?). Å sperre (noen) inne - wsadzić kogoś do więzienia; samo å sperre znaczy zablokować, zabarykadować, np. drogę z powodu wypadku. Mamy też dwa fajne wyrażenia wykorzystujące przymiotnik od czasownika å sperre: sperret konto, czyli coś czego nie życzę nikomu, bo jest to konto zablokowane, którym właściciel nie może swobodnie dysponować; sperret sats to z kolei rozstrzelony druk (taki z większymi przerwami między literami).
5. Jeg skal avlegge kolsterløftet neste uke (Składam śluby zakonne w przyszłym tygodniu). Czasownik å avlegge znaczy zatem złożyć, składać, np. obietnicę (et løfte), wizytę (et besøk), raport (en rapport), zeznanie (et vitnesbyrd) lub przysięgę (ed; OBS! przysięga jest r.m., ale utarło się pomijać rodzajnik w zwrocie avlegge ed). Można nawet avlegge eksamen* - czyli podejść do egzaminu.
6. Du er visst ikke klar over hvor vakker du er, er du? (Pewnie nawet nie wiesz, jak ładna jesteś, co nie?). Dwie rzeczy z tego kadru radzę Państwu zapamiętać: słówko visst (pewnie, zapewne, z pewnością) oraz wyrażenie å være klar over noe (być świadomym czegoś, wiedzieć coś, rozumieć, pojmować), gdzie to kluczowy jest przyimek over. OVER, folkens, OVER! Jest to tak ważne dlatego, że jeżeli ten jakże piękny przyimek OVER zastąpimy jakimś innym przyimkiem, otrzymamy zupełnie inne znaczenie: å
være klar til (+ czas.) lub på (+rzecz.) oznacza oczywiście być gotowym
na coś, z kolei å være/å bli klar av znaczy pozbyć się czegoś lub nie mieć czegoś, nie być w posiadaniu czegoś. A zatem: OVER!
7. Jeg håper du kan godta vår beklagelse (Mam nadzieję, że przyjmie pani nasze przeprosiny). Pozostawiam bez komentarza, z szacunku dla inteligencji Państwa.
Ćwiczenia można pobrać tutaj. Idę z norweskimi napisami można obejrzeć na stronie internetowej NRK. Natomiast na stronie Filmpolitiet znajduje się ciekawa językowo recenzja filmu - i tak, KAŻĘ ją przeczytać, wynotować z niej wszystkie ładne zwroty i wyrażenia, a później się ich nauczyć na pamięć. Życzę miłego dnia!
*W ramach przypomnienia: en eksamen - eksamenen - eksamener - eksamenene.







Komentarze
Prześlij komentarz